[Dutch] Drugs – geestverruimers

Stimulantia die wel kunst en cultuur bevorderden – I

Er wordt wel eens beweerd, dat een groot deel van de Westerse literatuur niet zou geschreven zijn als er geen tabak, koffie, wijn of andere stimulantia waren geweest. Een flink deel van onze geschriften en kunst zijn inderdaad tot stand gekomen onder invloed van cocaïne, hennep of opium. In China was de opiumhandel de aanleiding tot twee oorlogen met verstrekkende politieke en historische gevolgen.

PEYOTE
(Aztekennaam voor Lophora williamsii)

Cactus in de vallei van de Rio Grande (Texas) die maximaal 4 centimeter groot wordt. In zijn kroon bevinden zich de 'mescal buttons'. Mescaline veroorzaakt visioenen. De indianen eten de plant, met speeksel verzacht, rauw of geweekt in water. Voor de Azteken plant een binding met god maar ook een weg naar de hemel. De USA wou deze eeuw de indianen het eten verbieden. Zij spanden een proces in en wonnen.

OLOLIUQUI
(Rivea corymbosa)

Klimplant met dichte bloemtrossen in Zuid-Amerika, Florida en Caraïben. Alleen in Mexico gebruikt als geestverruimer. Zaden worden fijn gemalen, geweekt in water en vervolgens wordt de afgefilterde vloeistof gedronken. Werkt hallucinerend en gebruiker ziet duizenden kleuren en kleine figuurtjes.
Bij de Azteken werd de plant gegeten om met god over de toekomst te spreken. Gevolgen gebruik: lusteloosheid, verlichting van pijn, maar ook een groter waarnemingsvermogen.

ALRUIN
(Mandragora officinarum)

Zes soorten gekend in een gebied tussen zuidelijk Europa en de Himalaya. Zeer giftige plant. Koken van de wortel of bladeren geeft prikkeling, gevolgd door verdoving. De plant veroorzaakt dus een korte periode van opwinding en wordt daarom al eens gebruikt als potentie-verhoger. Misbruik leidt tot delirium, coma en dood.

TABAK
(Nicotiana tabacum)

Tabak is eenjarige plant met vele hybriden, waarschijnlijk afkomstig van wilde Braziliaanse planten, nu met USA, China, India, Rusland en Brazilië (in die volgorde) als leveranciers. Nicotinia rustica, met meer nicotine, wordt gekweekt in Turkije, maar is afkomstig uit Mexico. Indianen van Zuid- en Centraal Amerika roken tabak sedert onheuglijke tijden, maar voegen er meestal andere drugplanten aan toe. Pijp roken is hun meest gekende ritueel, maar tabak wordt ook gesnoven.
Toen Colombus in 1492 de tabak ontdekte, duurde het niet lang of het roken was meer verspreid onder de Spanjaarden dan het christendom onder de indianen.
Aangenomen wordt dat de Maya's de eerste rokers waren. Zij gaven de tabak door aan andere indianen, die er geneeskundige krachten aan toeschreven. Colombus ontmoette rokende Arawak-indianen. Zij stopten de tabak in een tube en spraken over tobago.
In 1556 bereikte de tabak Spanje via San Domingo. De diplomaat Jean Nicot introduceerde de tabak datzelfde jaar in Frankrijk. De generische naam van de plant werd afgeleid van de zijne. Twee jaar later bracht Sir Francis Drake de tabak naar Groot-Brittannië en op het Hof van Elisabeth begon men de pijp te roken. Tabak verspreidde zich nu snel in Europa en Rusland en zou in de 17de eeuw China, Japan en de westelijke kusten van Afrika inpalmen.
De verbouwing van tabak begin in koloniaal Amerika in Jamestown. In 1615 werd tabak zelfs geplant in de straten en de tuinen. Nadien volgden North Carolina, Missouri en Ohio. Einde van de jaren tachtig waren de USA de belangrijkste tabaksproducent geworden. Cuba is één van de belangrijkste sigarenproducenten.

COCA
(Erythroxylum coca)

Struik uit de Andes en de valleien van de Amazone bij de monding in Peru, Bolivia en Ecuador. Ook gekweekt in Sri Lanka. De bladeren worden tot zevencentimeter lang. De cocaïne kan op alle mogelijke manieren in de bloedstroom worden opgenomen: drinken, roken, snuiven, of inwrijven van het tandvlees. Peruaanse indianen kauwen de gedroogde bladeren. Sommigen maken een papje en mengen tot twee bladeren per dag, met andere bladeren of kalk.
Zuivere cocaïne heeft veel zwaardere gevolgen dan het kauwen van de bladeren en veroorzaakt een soort verrukking, die vergezeld gaat van hallucinaties en gevolgd wordt door depressie en lusteloosheid. Overdreven gebruik vernauwt de bloedvaten, overbelast het hart en leidt tot plotse geestelijke stoornissen. Het kauwen van de bladeren daarentegen laat toe het leven op grotere hoogten beter te verdragen. Conquistador Francisco Pizarro verhoogde de productiviteit van de slaven in Peru door hun coca-rantsoen te verhogen.

COLA
(Cola nitida)

Deze tot 20 meter hoge boom stamt uit de tropische regenwouden van Afrika, maar wordt ook gekweekt in het Verre Oosten, India en de Caraïben. De bleke kroonbladeren dragen dunne rode strepen. Een kokervrucht bevat 5 tot 8 zaden. Afrikanen kauwen de noten uit de vruchten omdat dit lichte prikkels geeft. Na koken kunnen zij ook worden gedronken.
Het meest effectieve bestanddeel is cafeïne. Cola stimuleert de vermoeide en onderdrukt het hongergevoel. Cola wordt nu vooral gebruikt in limonades.

BETELNOOT
(Areca catechu)

Palm in noorden van Australia, Malaysia en India en de archipels in de Pacific. De bladeren worden tot 1 meter lang en in de bloemtrossen levert elke bloem een rood-oranje noot van ongeveer 5centimeter. De noten worden ingewikkeld in bladeren van de 'Piper betel', die in dezelfde gebieden groeit. De betelnoot wordt vooraf fijn gemalen en vermengd met kalk en kruiden.
Miljoenen Zuidoost-Aziaten kauwen dit de hele dag door. Kardoman en Kurkuma (Geelwortel) zijn de meest gebruikte kruiden. Zachtaardig stimulerend middel dat van zeer jonge leeftijd af wordt gebruikt. Het is verslavend, maar in een mindere mate dan tabak.
Een gezegde wil 'dat een man pas Burmaans kan leren spreken wanneer hij betel is beginnen kauwen'. Betel wordt aangewend door de geneeskunde om lintwormen te bestrijden. Na verloop van tijd worden de tanden bruin en zwart. Zwarte tanden wijzen op een hoge sociale status in de Zuidzee-eilanden. Betel wordt in India al meer dan 2000 jaar gekauwd.

AYAHUASCA
(Banisteriopsis caapi)

Klimplant in de regenwouden van noordelijk en oostelijk Zuid-Amerika, een liaan over de grote bomen met roze bloemen. Naargelang het land heet hij ook Caapi, Yajé, Natéma of Pinde.
De vezelige bast wordt fijn gemalen en naargelang de streek, de priester of tovenaar worden diverse ingrediënten toegevoegd. Het geheel wordt gemengd met water, soms gezeefd, en dan gedronken. Het werkt in op het zenuwstelsel en veroorzaakt plezierige sensaties en hallucinaties.
De 'ayahuascero', krijgt eerst duizelingen en moet braken, nadien kan hij volop genieten, zonder dat zulks zijn dagelijkse werkzaamheden verstoort.
Het gebruik van het mengsel heeft vooral te maken met magische en erotische (potentie) rituelen, zoals toverij en profetie, maar ook het doorgronden van de plannen van de vijand of het bevorderen van vriendschappelijke relaties met andere stammen.

KAVA-KAVA
(Piper methysticum)

Deze tot 4 meter hoge boom groeit in de archipels van de Zuidzee. it de knobbelige wortels wordt een drank bereid die naargelang de taal kava-kava heet of kava, keu, ava of yangona. De boom wordt nu veel gekweekt.
Mannen en jongens met goede tanden kauwen langdurig de wortels en spuwen het geheel met het vrijgekomen speeksel, zonder iets door te slikken, in een kom. Daarover wordt kokend water gegoten en men laat het brouwsel trekken. Westerse ideeën over hygiëne leidden ertoe dat het kauwen werd vervangen door koken, maar het resultaat was bedroevend slecht.
Kava leidt tot een soort dronkenschap, maar wanneer de inlanders een halve kokosnoot drinken geeft het een gevoel van zorgeloze tevredenheid. Overdreven gebruik leidt tot rusteloosheid en agressiviteit. Langdurige drinkgelagen worden gevolgd door langdurig slapen. Soms voorgeschreven als slaapmiddel. De slaap die volgt bevat vooral erotische dromen.
Toen Koningin Elisabeth in 1977 Samoa bezocht, dronk ze één slokje mee. Haar gewaarwordingen werden zorgvuldig onder haar troon gemoffeld.

KOFFIE
(Coffea arabica)

De bron van herkomst zou Ethiopië zijn. Vandaar uit verspreid naar Arabië en meer bepaald het handelscentrum 'Mocha'. Brazilië is nu de grootste leverancier.
De kleine struik wordt hooguit 4 meter en wordt herhaaldelijk gesnoeid voor de plukkers. De vruchten zijn groen en worden bij rijpheid bruinachtig rood. Bonen worden gemalen en dan wordt een aftreksel gemaakt met water. Eén tot twee procent van het drooggewicht bestaat uit cafeïne.
De koffieplantages van Sri Lanka werden in de 19de eeuw vernield door een ernstige ziekte. Men is daar toen de thee gaan planten waarvoor het eiland nu beroemd is

KHAT
(Catha edulis)

Struik die tot 15 meter hoog wordt. De vrucht bevat één tot drie zaden en de bladeren zijn donkergroen. Groeit in koele dalen op een vrij grote hoogte in (moederland) Ethiopië, Arabië en vooral Jemen. Vooral gekend onder islamieten.
Bladeren en stengels worden vers gegeten. Versheid is zeer belangrijk. Daarom wordt de plant dikwijls 's nachts nog naar de stad gebracht.
Khat heeft dezelfde werking als thee of koffie, maar is veel krachtiger, dus gevaarlijker. In de geneeskunde, vermengd met opium, voor een verdovende werking tijdens operaties van 'eunuchen'. Khat vermindert de seksuele behoefte en overmatig gebruik leidt tot minder eetlust, slapeloosheid en hartklachten.

TEONANCATL
(Psilocybe mexicana)

Belangrijkste magische paddestoel van Mexico. Van de 25 soorten ook enkele zeldzame in de USA en Europa. De soorten met hallucinerende stoffen worden gevonden in Mexico, Guatemala, Honduras en Nicaragua en zij worden hooguit 2 centimeter groot. De stekelige stengel is dun en bevat een bleekroos hoedje. Groeit op 2000 meter hoogte, meestal in kalkgrond.
Teonancatl bevat 'psilocybine' dat ook in de psychiatrie wordt gebruikt. Deze paddestoel wordt rauw gegeten, soms met honing. De chemische structuur heeft veel weg van mescaline (zie: Peyote). Na het eten ontspannen de spieren. Dan volgen concentratiemoeilijkheden, gepaard gaande met lachen of luid giechelen. Daaropvolgende hallucinaties geven dikwijls een gevoel van scheiding tussen het lichaam en de omgeving van de patiënt. Kleurpatronen en geluiden duiken op.
Vooral de Mazatec's (Oaxaca) aten deze paddestoelen. Dat gebeurde als 3000 jaar geleden.

VLIEGENZWAM
(Amanita muscaria)

Groeit in het noorden van Euro-Azië en Noord-Amerika. De hoed van deze paddestoel is helderrood met witte vlokjes en wordt na verloop van tijd bruin. De zwam bevat muscarine, een stof die impulsen geeft van de ene zenuwvezel naar de andere. Een uur na het eten zijn de eerste resultaten merkbaar.
Een normale dosis bevat vier stuks. Na verloop van tijd volgen hallucinaties en dan komt een fase van wild en vernielzuchtig gedrag. De visioenen vergroten alles: een barst wordt een kloof, een mens een reus. In Siberië wordt hij in zijn geheel gegeten. Hij wordt eerst gekookt, want anders komt de muscarine niet in het bloed. Noorse soldaten, die in het verleden gekend waren om hun woestheid, zouden deze zwam hebben gegeten.
Het wild en vernielzuchtig gedrag omschreef men als 'berserk' worden. Berserk betekent 'beer'. De Vliegenzwam komt ook voor in hindoe-riten.

IBOGA
(Tabernanthe iboga)

Tot 2 meter hoge Afrikaanse struik met slanke stengels. Vooral te vinden in Gabon en Zaïre. De bladeren worden tot 14 centimeter lang. De trossen bevatten kleine, witte bloemen die elk een vrucht bevatten. De ibogawortel is geelachtig, dik en knobbelig. Hij wordt samen met andere hallucinogene planten gekookt en de vloeistof wordt opgedronken.
Het 'ibogaïne' geeft meer energie en laat de mens toe lang zonder slaap te blijven. Zwaardere doseringen leiden tot een trance, een gedrag dat lijkt op dit van een epilepticus. Vooral gebruikt tijdens geheime cultussen.
Tot deze eeuw bleef de kennis van de werking van de iboga een goed bewaard geheim van de tovenaars, die aldus macht en invloed wisten te behouden.

CACAO
(Theobroma cacao)

Oorspronkelijk afkomstig uit Zuid- en Centraal-Amerika. Wordt tot 10 meter hoog en 80 jaar oud. Veel gekweekt in West-Afrika, het Verre Oosten en op de Zuidzee-archipellen. De boom heeft een rijke grond nodig en veel regenval. De gele en rode vruchten groeien rechtstreeks op de takken. De boom bevat cafeïne en theobromine, als stimulantia.
Spanjaarden en Britten gaven de cacao een tijdlang eigenschappen van vruchtbaarheid, opwekkend middel en minnedrank mee. In bepaalde delen van Mexico geldt een boom ook nu nog als 'munteenheid'. Belastingen werden vroeger geheven onder vorm van kisten vol bomen. Ook de Azteken betaalden er hun belasting mee.
De Nederlander C.J. van Houten maakte de eerste eetbare chocoladerepen in de 19de eeuw.

Pages: 1 2 of 2 Next: Stimulantia die wel kunst en cultuur bevorderden – I

Last modified: October 6, 2004, 7:20 PM
Contributed By: Walter Vaerewijck

View all articles by Walter Vaerewijck...

rating: