[Dutch] Turpan (Turfan)
Een oase onder de zeespiegel
|
|
 |
CHINA STEDEN & SITES
TURPAN |
 |
 Turpan ligt in het Turpanbekken, dat 50.000 vierkante kilometer groot is, of bijna tweemaal ons land. Turpan wordt ook Turfan genoemd en heet in het Chinees Tulufan. De stad telt 20.000 bewoners, onder wie 12.000 Uygur en 3.000 Han-Chinezen.
Zij ligt bij het zoutmeer van Aydingkol, dat zich 154 meter onder de zeespiegel bevindt en dat na de Dode Zee het tweede laagste punt op aarde is. Turpan is een oase op de Zijderoute, op 200 kilometer ten zuiden van Ürümqi.
De oases in het bekken zijn omgeven door steen- en gruiswoestijnen. In Turpan heersen extreme klimatologische omstandigheden. In de zomer is het er dikwijls warmer dan 40 graden (ooit beleefde men hier zelfs een snikhete 49,6 graden!). Windstormen kunnen bijzonder lelijk doen en dan ziet men geen hand meer voor de ogen. Tijdens de winter kan het hard vriezen.
De herfst vormt de beste bezoektijd.
Deze klimaatextremen in Turpan en de droge lucht waren ideaal om oude kunstvoorwerpen en documenten goed te bewaren.
Mede hierdoor werd Turpan bedacht met vier Chinese superlatieven:
· Het laagste bekken
· Het warmste klimaat
· Het droogste weer
· De zoetste vruchten
De nederzettingen in de oases worden al tweeduizend jaar in leven gehouden door een bijzonder irrigatiesysteem. Aan de voet van de Tianshan keten wordt het bronwater opgevangen. Van daar loopt het ondergronds naar de oasen en velden. Dit systeem heet karez of foggara. Een andere waterbron vormt de Murtuq rivier.
De oase van Turpan is 10.300 vierkante kilometer groot, één derde van België.
Zij was al bevolkt tijdens de eerste eeuw voor onze tijdrekening en bleef in de geschiedenis een centrum waar culturen uit Iran, India en China elkaar troffen. In 52 voor onze jaartelling namen de handelaars van de Zijderoute hier al rust.
Dijk, kanaal en dam zijn de bestanddelen van de karez. Zij vormen een ondergronds irrigatiesysteem dat niet minder dan 2000 jaar oud is. Elk kanaal meet drie tot dertig meter. In de provincie zijn er 1.600 stuks, waarvan 1.000 in Kashgar. De kanaaltjes verbinden de waterputten en irrigeren de hele omgeving over een lengte van drieduizend kilometer.
 Wijngaarden in de woestijn
Dank zij de karez groeien druiven en meloenen in de woestijn. Het kanalennet is minder zichtbaar, maar bijna even indrukwekkend als de Grote Muur.
China, maar na 790 werd het ingepalmd door de Tibetanen. De Uygur daagden op in de 9de eeuw. Ze konden zich ook tijdens de Yuan-dynastie handhaven omdat ze met de Mongoolse heersers samenwerkten. Ze verloren wel hun koninkrijken toen Djingiz Khan de macht veroverde, maar behielden hun cultuur.
Pas in de 14de eeuw bekeerden de Uygur van Turpan zich tot de islam. Alle heiligdommen van het buddhisme, dat eveneens langs Turpan in China was binnengestapt, werden toen vernietigd. Landbouw is het belangrijkste bestaansmiddel van de bevolking.
Van hier komen de honingmeloenen en de pitloze wijndruiven, die vooral gedroogd worden tot rozijnen vanwege de islamovertuiging van de bewoners.
Dat drogen gebeurt in lemen gebouwen met luchtgaten.
Turpan bestaat uit twee, in feite etnische, gedeelten. In het westen ligt de vroegere Uygurenstad en in het oosten de Chinezenstad. In de oude bazaar heerst echter nog de oosterse sfeer. De nieuwe bazaar is minder sfeervol, maar men kan er nog altijd terecht voor een kebab.
 Blikvangers
Emin-Minaret
Het oudste islamitisch heiligdom is deze Emin (Imin) minaret, die dagtekent van 1776. Zij torent 44 meter hoog en heeft de vorm van een fles. De minaret prijkt bij de moskee, de Sugong Ta of Süleyman Moskee. Vanop het dak heeft men een schitterend uitzicht op de oase. De minaret is gebouwd in Centraalaziatische stijl, zoals die van Samarkand. Haar versiering bestaat uit een ingewikkeld steensnijwerk. Voor een bezoek moet worden aangeklopt bij de bewaker, die er vlak naast woont.
Turpan Museum
Dit bevat waardevolle archeologische vondsten, vooral uit de pre-islamistische tijd. Van voor de 10de eeuw dus. Hier zijn ook mummies te bewonderen, die gevonden werden in de graven van Astana bij Gaochang.
Vele belangrijke vondsten van Turpan bevinden zich in Berlijnse musea. Begin van deze eeuw ondernamen vooral Duitse wetenschaps-fotomensen expedities om meer te vernemen over de Zijderoute. Al wat waardevol was, namen zij mee.
In Wereldoorlog II werden, ingevolge de Amerikaanse bombardementen op Berlijn, een aantal kunstschatten verwoest, onder meer schilderingen in de grotten van Bezeklik.
Druivenmuseum
Turpan bezit het enige druivenmuseum van China. Het ligt ten noordwesten van de stad en biedt een beeld over de vijfhonderd alhier gecultiveerde druivensoorten. Sinds 1990 heeft in de stad tijdens de zomermaanden overigens een jaarlijks Druivenfestival plaats.
De witte wijndruif wordt hier de "Groene Parel van China" genoemd.
De meest gekende witte wijn uit Turpan is de Lou Lan die stilaan in alle betere restaurants van China te vinden is.
De geboorte van de 'Chinese groene druif' zou terggaan tot de eerste Gele Keizer, Qin ShiHuandi. Zijn troepen zouden die tijdens hun veroveringstochten in het toenmalige Perzië hebben gevonden en volgens de overlevering zouden de eerste wijnstokken geplant zijn geweest in Da Ze, ten oosten van Qingdao. Vast staat dat Marco Polo, die China eeuwen later bereikte, ten tijde van de Yuan-dynastie, al Chinese wijn heeft gedronken.
De wijngaarden van Turpan en omstreken kregen de voorbije jaren een nieuwe injectie met kapitalen uit Hong Kong. Het zijn de ondernemers uit de vroegere Kroonkolonie die de lokale wijnindustrie nieuw leven hebben ingeblazen. Ze kochten gesofistikeerd behandelingsmateriaal in Italië en huurden Fransen in voor de supervisie van rijping en oogsten.
Any copyrighted photo material used here is not used for commercial gain and used exclusively for informative purposes; and used in limited amounts in comparison to the published source. If there are any objections that material placed here does not conform to the "fair use" provisions the material will be removed immediately.
|
|
|
Pages: 1 of 1 Een oase onder de zeespiegel
|
|
Last modified:
September 19, 2004, 11:34 AM
Contributed By:
Walter Vaerewijck
|
rating: 
|
|
 |
Een oase onder de zeespiegel |
|
|
